Gece Plağı ve Horlama Apareyi Uygulaması
Gece plağı (oklüzal splint) ve horlama apareyi, ölçü alınarak kişiye özel hazırlanan iki farklı ağız içi cihazdır. Gece plağı diş sıkma ve gıcırdatmada dişleri aşınmaya karşı korumayı, horlama apareyi ise alt çeneyi hafifçe önde konumlandırarak hava yolunun daralmasını azaltmayı hedefler. Horlama bir belirtidir; obstrüktif uyku apnesi tanısı uyku testi (polisomnografi) ve ilgili hekim değerlendirmesiyle konur. Uygunluk muayene sonrasında belirlenir.
İki Farklı Cihaz, İki Farklı Amaç
Gece plağı (oklüzal splint), diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı olan kişilerde dişleri aşınmaya karşı korumak ve çene eklemine binen yükü dağıtmak amacıyla, ölçü alınarak kişiye özel hazırlanan akrilik bir plaktır. Durumun kendisi, nedenleri ve diğer yaklaşımlar ayrı bir sayfada anlatılmıştır: diş sıkma (bruksizm) tedavisi.
Horlama apareyi (mandibular ilerletme apareyi) ise farklı amaçla yapılan farklı bir cihazdır. Alt çeneyi hafifçe önde konumlandırarak üst hava yolunun daralmasını azaltmayı hedefler ve uygun görülen olgularda, ilgili hekimin değerlendirmesi doğrultusunda uygulanır. Horlama bir belirtidir, tanı değildir; altında obstrüktif uyku apnesi gibi tıbbi bir durum bulunabilir. Bu durumun tanısı uyku laboratuvarında yapılan uyku testi (polisomnografi) ve ilgili hekim değerlendirmesiyle konur — diş hekimi uyku apnesi tanısı koymaz. Her iki cihaz da, diş dizilimini düzeltmek için kullanılan şeffaf plak tedavisi plaklarından farklıdır.
- Diş sıkma veya gıcırdatmaya bağlı aşınma saptanan kişiler
- Sabahları çene kaslarında yorgunluk, ağrı veya baş ağrısı tarifleyenler
- Horlama şikayeti olan ve uyku değerlendirmesi sonrasında aparey uygun görülen kişiler
- Uygunluk, her iki cihaz için de muayene ve gerekli görülen tetkikler sonrasında belirlenir
Apareyiniz Nasıl Hazırlanır?
Muayeneden kontrol randevularına kadar süreç dört aşamada ilerler.
Muayene ve Değerlendirme
Şikayetiniz dinlenir; dişler, çene eklemi ve kapanışınız incelenir. Horlama şikayetinde ilgili hekim değerlendirmesi ve gerekli görülürse uyku testi istenir.
Adım 1Ölçü veya Dijital Tarama
Cihaz uygun görülürse ağız içi ölçü ya da dijital tarama ile çenelerinizin modeli alınır ve cihazın türü belirlenir.
Adım 2Uygulama ve Uyumlama
Hazırlanan aparey ağzınıza yerleştirilir; kapanış, konfor ve horlama apareyinde çene konumu açısından uyumlama yapılır.
Adım 3Kontrol Randevuları
İlk kullanım döneminin ardından kontrole çağrılırsınız. Şikayetlerinizdeki değişim ve apareyin uyumu değerlendirilir, gerekirse düzenleme yapılır.
Adım 4Bilmeniz Gereken Temel Bilgiler
Gece plağı ve horlama apareyi farklı amaçlarla hazırlanan iki ayrı cihazdır. Aşağıda her iki cihazın ne yaptığı, sınırları ve kullanım koşulları anlatılmıştır.
Horlama Apareyi Nasıl Çalışır?
Alt çeneyi hafifçe önde konumlandırarak dil kökü ve yumuşak dokuların hava yolunu daraltmasını azaltmayı hedefler. Elde edilen değişiklik kişiden kişiye farklılık gösterir ve kontrollerde değerlendirilir.
Alışma Süreci
İlk günlerde tükürük artışı, çene kaslarında geçici gerginlik veya dişlerde hassasiyet olabilir. Bu şikayetler çoğunlukla kullanım sürdükçe azalır; devam ederse aparey üzerinde uyumlama yapılır.
Horlama mı, Uyku Apnesi mi?
Horlama bir belirtidir, tanı değildir. Obstrüktif uyku apnesi tanısı uyku laboratuvarında yapılan uyku testi (polisomnografi) ve ilgili hekim değerlendirmesiyle konur. Şiddetli olgularda birinci basamak yaklaşım farklı olabilir; hasta ilgili uzmana yönlendirilir.
Kişiye Özel Üretim
Her iki cihaz da ölçü ya da dijital tarama alınarak kişiye özel hazırlanır. Hazır satılan standart cihazlar kapanışa uymayabilir; diş hekimi değerlendirmesi olmadan kullanılmaları önerilmez.
Gece Plağı ile Diş Koruması
Gece plağı, diş sıkma ve gıcırdatmada dişleri aşınmaya karşı korumayı ve çene eklemi yükünü dağıtmayı hedefler. Aşınma ilerlemişse zirkonyum diş kaplama gibi restoratif işlemler ayrıca değerlendirilir.
Temizlik, Bakım ve Yenilenme
Aparey her kullanımdan sonra durulanır, yumuşak fırçayla temizlenir ve kuru olarak kendi kutusunda saklanır. Zamanla aşınabilir veya uyumu bozulabilir; bu durumda yenilenmesi gerekebilir.
Tedavi Öncesi Bilgilendirme
Aparey uygulaması muayene ile başlar. Kadıgil Diş Kliniği 1982'den bu yana Antalya Muratpaşa'da hizmet veren iki kuşaklı bir aile kliniğidir. Cihazın türü, uygulama aşamaları, olası yan etkiler ve kontrol takvimi muayene sonrasında yazılı olarak paylaşılır.
Yazılı Tedavi Planı
Muayene ve değerlendirme sonrasında uygulanacak işlemler, cihazın türü, aşamalar ve kontrol takvimi yazılı olarak hazırlanır ve sizinle paylaşılır.
Randevu Planlaması
Ölçü, uygulama ve kontrol randevuları tedavi planınıza göre önceden belirlenir. Apareyin uyumu ve şikayetlerinizdeki değişim kontrollerde değerlendirilir.
Aydınlatılmış Onam
Cihazın ne yaptığı, sınırları, olası yan etkileri ve alternatif yaklaşımlar anlatılır. Sorularınız yanıtlandıktan sonra onam formu imzalanır.
Gece Plağı ve Horlama Apareyi Hakkında Sık Sorulanlar
Hastalarımızın uygulama öncesinde en çok sorduğu konular.
Hayır. Gece plağı (oklüzal splint), diş sıkma ve gıcırdatmada dişleri aşınmaya karşı korumak ve çene eklemine binen yükü dağıtmak amacıyla hazırlanır. Horlama apareyi (mandibular ilerletme apareyi) ise alt çeneyi hafifçe önde konumlandırarak üst hava yolunun daralmasını azaltmayı hedefler. İkisi farklı amaçlarla yapılan farklı cihazlardır; hangisinin uygun olduğu muayene sonrasında belirlenir.
Böyle bir sonuç vaat edilemez. Aparey, alt çeneyi önde konumlandırarak hava yolunun daralmasını azaltmayı hedefler; elde edilen değişiklik kişiden kişiye farklılık gösterir. Horlamanın nedeni, burun tıkanıklığı, kilo, alkol kullanımı ve uyku pozisyonu gibi etkenler sonucu etkileyebilir. Etkinlik, kullanım sonrası kontrol randevularında değerlendirilir.
Horlama bir belirtidir, tanı değildir. Altında obstrüktif uyku apnesi gibi tıbbi bir durum bulunabilir. Bu durumun tanısı uyku laboratuvarında yapılan uyku testi (polisomnografi) ve ilgili hekimin değerlendirmesiyle konur. Gündüz aşırı uyku hali, uykuda tanıklı nefes durması, sabah baş ağrısı veya dinlenmemiş uyanma gibi şikayetleriniz varsa öncelikle bu değerlendirmenin yapılması gerekir.
Hayır. Diş hekimi uyku apnesi tanısı koymaz. Ağız içi aparey, uygun görülen olgularda ve ilgili hekimin değerlendirmesi doğrultusunda uygulanan bir yaklaşımdır. Şiddetli uyku apnesinde birinci basamak yaklaşım farklı olabilir; bu durumda hasta ilgili uzmana yönlendirilir ve pozitif hava yolu basıncı cihazı gibi seçenekler uzman hekim tarafından değerlendirilir.
İlk günlerde bir alışma süreci yaşanabilir. Tükürük artışı, çene kaslarında geçici gerginlik, dişlerde hassasiyet veya sabahları kapanış hissinde geçici değişiklik görülebilir. Bu şikayetler çoğunlukla kullanım sürdükçe azalır. Rahatsızlık devam ederse aparey üzerinde uyumlama yapılır; bu nedenle kontrol randevularına gelinmesi önemlidir.
Aparey her sabah çıkarıldıktan sonra soğuk veya ılık suyla durulanır ve yumuşak bir fırçayla temizlenir. Sıcak su deformasyona yol açabileceği için kullanılmaz. Kuruduktan sonra kendi kutusunda saklanır. Diş hekiminizin önerdiği temizleme tabletleri kullanılabilir. Kontrol randevularına apareyinizi de getirmeniz beklenir.
Kullanım süresi kişiye ve şikayetin seyrine göre değişir. Aparey akrilik bir cihazdır; zamanla aşınabilir, çatlayabilir veya ağız içindeki değişikliklere bağlı olarak uyumu bozulabilir. Bu durumda yenilenmesi gerekebilir. Ne sıklıkta kontrol edileceği ve yenilenip yenilenmeyeceği diş hekimi değerlendirmesiyle belirlenir.
Muayene İçin Randevu Oluşturun
Gece plağı veya horlama apareyi hakkında bilgi almak ve uygunluğunuzun değerlendirilmesi için WhatsApp'tan yazabilir ya da +90 242 242 06 27 numaralı telefondan kliniğimize ulaşabilirsiniz. Kliniğimizde uygulanan diğer işlemler için diş tedavileri sayfasına bakabilirsiniz.