Diş Sıkma Tedavisi ve Bruksizm Yönetimi

Bruksizm çok etkenli bir durumdur; stres, uyku düzeni, kapanış (oklüzyon) ilişkisi ile bazı ilaç ve alışkanlıklar rol oynayabilir ve nedeni her hastada farklıdır. Bu nedenle diş sıkmanın ortadan kaldırılacağı yönünde bir sonuç öngörülmez. Amaç dişleri aşınmaya karşı korumak, çiğneme kasları ve çene eklemi üzerindeki yükü dağıtmak ve belirtileri takip etmektir. Gece plağı diş sıkmayı sonlandırmaz; dişleri temas kaynaklı aşınmadan korur.

Diş sıkma çoğunlukla uykuda olduğu için fark edilmeyebilir. Sabah çene yorgunluğu, şakak ve baş ağrısı, diş hassasiyeti, dişlerde aşınma ve düzleşme, dolgu ya da kaplamalarda kırılma, çene ekleminde ses veya ağrı, yanak içinde çizgi biçiminde iz ve uyku ortağınızın duyduğu gıcırdatma sesi tipik bulgulardır. Bu bulgular muayenede değerlendirilir.

Tek bir neden yoktur. Stres ve kaygı, uyku düzeni bozuklukları, kapanış (oklüzyon) düzensizlikleri, bazı ilaçlar ile kafein, sigara ve alkol gibi alışkanlıklar etkili olabilir. Çoğu kişide bu etkenler bir arada bulunur. Bu nedenle yaklaşım hem dişlerin korunmasını hem de olası etkenlerin gözden geçirilmesini kapsar.

Ağız içi tarayıcı kaydınız ya da klasik ölçünüz alınarak laboratuvarda kişiye özel hazırlanan, genellikle gece takılan bir apareydir. Dişlerin birbirine sürtünmesini engelleyerek aşınmayı azaltır ve çiğneme kasları ile çene eklemi üzerindeki yükü dağıtır. Diş sıkma alışkanlığını ortadan kaldırmaz.

Hazır plaklar ağzınıza özel üretilmediği için kapanışa tam oturmayabilir; hacimli gelmesi, yerinden çıkması veya dişleri istenmeyen biçimde konumlandırması mümkündür. Kişiye özel plak ise ölçü ya da dijital kayıt üzerinden üretilir ve ağızda uyumlanır. Hangi tür apareyin uygun olduğu muayene sonrasında diş hekimi tarafından belirlenir.

Sıkma ve gıcırdatma sırasında oluşan kuvvetler dolgu, kaplama ve laminalarda kırılma veya ayrılmaya yol açabilir. Bu nedenle restoratif ya da estetik işlem planlanan hastalarda diş sıkma varlığı önceden değerlendirilir; gerekli görülürse koruyucu aparey planlanır.

Aşınmış dişler, aşınma miktarına göre kompozit dolgu, porselen restorasyon veya kaplama ile yeniden düzenlenebilir. Çiğneme kaslarına yönelik yaklaşımlar bazı olgularda hekim tarafından değerlendirilebilir; uygunluk kişiye ve klinik bulgulara göre belirlenir. Genellikle önce koruyucu aparey planlanır, ardından restorasyon aşamasına geçilir.