Inlay Onlay Dolgu ile Dişin Korunarak Onarımı

Kompozit beyaz dolgu doğrudan (direkt) bir yöntemdir: dolgu maddesi tek seansta ağız içinde dişe uygulanır ve orada sertleştirilir. Inlay-onlay ise dolaylı (indirekt) bir yöntemdir: ölçü veya ağız içi tarayıcı verisi alınır, restorasyon laboratuvarda üretilir ve ikinci seansta dişe yapıştırılır. Madde kaybı büyüdükçe, ağız dışında üretilen restorasyonun kenar uyumu ve çiğneyici yüzey şekli daha kontrollü hazırlanabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu muayene sonrasında belirlenir.

Inlay, dişin çiğneyici yüzeyindeki tüberkülleri (çiğneme tepeciklerini) kapsamayan, kavitenin içinde kalan restorasyondur. Onlay, bir veya daha fazla tüberkülü de içine alacak şekilde genişler. Overlay ise çiğneyici yüzeyin tamamını örter. Seçim, madde kaybının büyüklüğüne ve dişin hangi duvarlarının zayıfladığına göre yapılır.

Kliniğimizde iki seçenek uygulanabilir. Porselen (seramik) restorasyonlar renk kararlılığı ve yüzey sertliği nedeniyle arka dişlerde sık tercih edilir. Kompozit restorasyonlar dijital üretimle hazırlanır ve bazı vakalarda tercih edilebilir. Dişin konumu, kapanış kuvvetleri, madde kaybının büyüklüğü ve estetik beklenti değerlendirilerek diş hekiminiz uygun malzemeyi önerir.

Kaplamada diş çepeçevre aşındırılır ve dişin tamamı örtülür. Inlay-onlayda yalnızca zarar görmüş bölge onarılır, sağlam doku büyük ölçüde korunur. Dişin duvarları büyük ölçüde kaybolmuşsa ve tüm dişin desteklenmesi gerekiyorsa kaplama değerlendirilir. Diş büyük oranda sağlamsa inlay-onlay daha koruyucu bir seçenektir. Karar muayene ve radyolojik değerlendirme sonrasında verilir.

Uygulama genellikle iki seansta tamamlanır. İlk seansta diş hazırlanır ve ölçü alınır; laboratuvar dönemi boyunca diş geçici dolgu ile korunur, açıkta kalmaz. İkinci seansta geçici dolgu çıkarılır ve hazırlanan restorasyon yapıştırılır. Klinik içi dijital laboratuvarımız nedeniyle uygun vakalarda süreç daha kısa planlanabilir; kesin süre dişin durumuna göre değişir.

Diş hazırlığı ve yapıştırma işlemleri gerektiğinde lokal anestezi altında yapılır. Yapıştırmadan sonra birkaç gün süren, sıcak ve soğuğa karşı hafif hassasiyet görülebilir; bu genellikle kendiliğinden azalır. Hassasiyet uzarsa, artarsa veya kapanışta bir yükseklik hissediyorsanız kliniğimize başvurmanız gerekir.

Kullanım süresi ağız bakımına, çürük oluşumuna, kapanış kuvvetlerine, diş sıkma alışkanlığına ve düzenli kontrollere gelinip gelinmediğine göre kişiden kişiye değişir. Porselen sert bir malzemedir; buz, sert kabuklu yemiş, kalem gibi sert cisimlerin ısırılması sırasında kırılabilir. Bu nedenle kesin bir kullanım süresi verilemez.

Diş sıkma ve gıcırdatma, restorasyon üzerindeki kuvvetleri artırır. Bu durumda önce diş sıkma değerlendirilir, malzeme seçimi buna göre yapılır ve gece plağı kullanımı önerilebilir. Gece plağı hem restorasyonu hem de diğer dişlerinizi kuvvetlerden korumaya yöneliktir. Değerlendirme muayenede yapılır.

Kanal tedavisi görmüş dişlerde madde kaybı çoğu zaman fazladır ve diş kırılmaya daha yatkın hale gelir. Kalan sağlam duvarlar yeterliyse, çiğneyici yüzeyi örten onlay veya overlay ile dişin desteklenmesi değerlendirilebilir. Duvarlar yetersizse kaplama ya da kanal içi destek gerekebilir. Uygunluk, kanal tedavisinin durumu ve röntgen bulguları değerlendirilerek belirlenir.